Vitiligo Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
Vitiligo, ciltte pigment kaybına bağlı beyaz lekelerle karakterize kronik bir deri hastalığıdır. Melanosit adı verilen pigment üreten hücrelerin çalışmaması veya yok olması sonucu ortaya çıkar. Bu nedenle ciltte düzensiz beyaz lekeler oluşur. Vitiligo genellikle yüz, eller, dirsekler ve dizlerde görülmektedir. Ancak vücudun herhangi bir bölgesinde de ortaya çıkabilmektedir.
Vitiligo, çoğunlukla otoimmün mekanizmalarla ilişkilidir. Bağışıklık sistemi melanositlere saldırır ve bu hücrelerin kaybı ile ciltte beyazlama meydana gelir. Hastalık her yaşta görülebilmekle birlikte genellikle 20–30 yaşları arasında başlar. Cilt tonunu etkilediği için vitiligo hastaları sosyal ve psikolojik açıdan da desteğe ihtiyaç duyabilmektedir.
Vitiligonun Belirtileri Nelerdir?
- Deride belirgin beyaz lekelerin oluşması
- Lekelerin genellikle simetrik yayılma göstermesi
- Saç diplerinde beyazlama (polyoz)
Vitiligo lezyonları ağrısızdır ve fiziksel sağlık açısından herhangi soruna yol açmaz. Ancak Haşimato tiroiditi gibi otoimmun hastalıklarla birlikteliğine sıkça rastlandığı için tanı sürecinde kan tetkiki gerekmektedir. Vitiligo kişinin genel sağlığını etkilememesine rağmen kozmetik görünümü nedeniyle kişinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir.
Nasıl Tedavi Edilmektedir?
Vitiligo tedavisinde temel amaç, ciltte kaybolan pigmentin geri kazanılması veya beyaz lekelerin görünümünün azaltılmasıdır. Tedavi planı; hastanın yaşı, lezyonların yaygınlığı ve hastalığın aktivitesine göre uzman dermatolog tarafından belirlenmelidir.
1. Topikal Tedaviler
- Kortikosteroid veya Kalsinörin inhibitörleri içeren kremler, aktif dönemdeki vitiligo hastalarında sistemik tedaviler başlanabilmektedir.
2. Fototerapi (Işın Tedavisi)
- Dar bant UVB (NB-UVB) fototerapi
Fototerapi, melanosit aktivitesini uyararak repigmentasyon sağlamayı hedeflemektedir.
3. Cerrahi Yöntemler
- Melanosit nakli
- Cilt grefti uygulamaları
Bu yöntemler genellikle hastalığın ilerlemediği stabil vitiligo olgularında tercih edilmektedir.
4. Lazer Tedavisi
Excimer lazer UVB benzeri etkiyle immün modülasyon sağlar. Lokalize vitiligo lezyonlarında etkili bir tedavi yöntemidir.
3. Destekleyici Bakım
- Güneşten korunma
- Medikal makyaj ve kapatıcı ürünler
- Psikolojik destek
Nelere Dikkat Edilmelidir?
- Güneşten korunmak, pigment kaybı olan alanların zarar görmesini önlemektedir.
- Stres yönetimi, hastalık aktivitesini azaltmada yardımcı olmaktadır.
- Düzenli dermatoloji kontrolleri ile hastalık yakından takip edilmelidir.
Vitiligo, ciltte pigment kaybına yol açan ve yaşam kalitesini etkileyebilen kronik bir deri hastalığıdır. Erken tanı ve kişiye özel tedavi planı ile hastalık etkin şekilde yönetilebilmektedir. Topikal tedaviler, fototerapi ve lazer yöntemleri tedavide etkili seçenekler sunar. Güneşten korunma ve psikolojik destek de tedavinin önemli bir parçasıdır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Vitiligo Bulaşıcı Mıdır?
Hayır. Vitiligo bulaşıcı değildir ve kişiden kişiye geçmez.
Vitiligo Tamamen Geçer Mi?
Tam ve kalıcı iyileşme zor olmakla birlikte, uygun tedavi ile hastalığın ilerlemesi durdurulabilir ve bazı alanlarda pigment geri dönüşü sağlanabilir.
Vitiligoda Beslenmenin Önemi Var Mıdır?
Henüz bilimsel olarak vitiligoda etkili bir beslenme yöntemi kanıtlanmamıştır.
Vitiligo Güneşten Etkilenir Mi?
Evet. Pigment kaybı olan alanlar güneşe karşı daha hassastır. Güneş yanığı ve leke riskini azaltmak için yüksek faktörlü güneş koruyucu kullanımı önemlidir.
Vitiligo Tedavisi Ne Kadar Sürer?
Tedavi süresi hastalığın yaygınlığına, aktivitesine ve seçilen yönteme göre değişir. Fototerapi ve topikal tedaviler aylar sürebilir; düzenli takip ve sabır gerektirir.